Ασημακοπoύλου Παναγιώτα

Ωτορινολαρυγγολόγος (ΩΡΛ)
Χειρουργός κεφαλής και τραχήλου

Επίσταξη στα παιδιά…γιατί συχνά ‘ανοίγει’ η μύτη του παιδιού μου;

Τι είναι η επίσταξη;

Ρινορραγία ή επίσταξη χαρακτηρίζεται η απώλεια αίματος από ένα ή περισσότερα αγγεία της ρινός. Όταν η αιμορραγία είναι ήπια μιλάμε για επίσταξη, ενώ όταν η αιμορραγία είναι μεγάλη μιλάμε για ρινορραγία. Η ρινορραγία ταξινομείται διεθνώς σε πρόσθια και οπίσθια ανάλογα με την περιοχή της μύτης που βρίσκονται τα αγγεία που αιμορραγούν. Περίπου το 90% των ρινορραγιών είναι πρόσθιες, όπου το αίμα τρέχει από το ένα ρουθούνι ή σπανιότερα και από τα δύο κ  το 10% οπίσθιες, όπου το αίμα ρέει πίσω προς το φάρυγγα και αποβάλλεται από το στόμα.

Παρουσιάζει αυξημένη επίπτωση στα παιδιά ηλικίας 4 ως 10 ετών και τους ενήλικες άνω των 50 ετών. Στα παιδιά η συχνότερα αιμορραγούσα περιοχή είναι το πρόσθιο τμήμα του ρινικού διαφράγματος (περιοχή του Little) που έχει εξαιρετικά πλούσια αιμάτωση από πολλά μικρά και εύθραυστα αγγεία και καλύπτεται από λεπτό βλεννογόνο. Τα περισσότερα παιδιά ξεπερνούν την τάση για αιμορραγίες της μύτης, όταν φτάνουν στην εφηβεία. Οι ρινορραγίες μπορεί να  τρομάζουν συχνά τους γονείς γιατί αρχίζουν απότομα και χωρίς καμία προειδοποίηση, αλλά συνήθως δεν είναι επικίνδυνες.

Ποια είναι τα συνήθη αίτια στα παιδιά;

Όπως προαναφέρθηκε στα παιδιά έχουμε συνήθως πρόσθια επίσταξη. Τα αίτια της επίσταξης είναι πολλά και ποικίλα και οφείλεται είτε σε τοπική βλάβη, είτε αποτελεί σύμπτωμα κάποιας άλλης γενικότερης νόσου. Συχνά όμως η αιτία είναι άγνωστη. Όσον αφορά τα τοπικά αίτια, συνήθως οφείλεται σε 1)φλεγμονώδεις παθήσεις της ρινός, όπως ρινίτιδες, παραρρινοκολπίτιδες 2)τραυματικά αίτια, όπως ξύσιμο-σκάλισμα της μύτης, ξένα σώματα, υπερβολικά δυνατό φύσημα μύτης, καταχρηστική χρήση φυσιολογικού ορού για την μύτη και κακώσεις κεφαλής-προσώπου 3)περιβαλλοντολογικά αίτια, όπως ξηρασία, ζέστη και χαμηλή υγρασία που ξηραίνουν τον ρινικό βλεννογόνο. Λιγότερο συχνά τοπικά αίτια είναι: ο χημικός ερεθισμός του ρινικού βλεννογόνου από κατάχρηση ρινικών κορτικοστεροειδών και οι τοπικές ανατομικές ιδιαιτερότητες (στραβό ρινικό διάφραγμα). Σπάνιο τοπικό αίτιο, υπεύθυνο για οπίσθια επίσταξη, είναι το ρινοΐνωμα ή νεανικό αγγειοΐνωμα, ένας σπάνιος όγκος της μύτης.

Όσον αφορά τα γενικά ή συστηματικά αίτια που είναι σπάνια στα παιδιά, πρέπει να αποκλεισθούν διαταραχές πηκτικότητας του αίματος με έναν πλήρη αιματολογικό έλεγχο, όπως και η αρτηριακή υπέρταση.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

-κληρονομικότητα (αιμορροφιλία, κληρονομική αιμορραγική τηλαγγειεκτασία)
-άρρεν φύλο
-ιογενής ή μικροβιακή λοίμωξη ρινός-παραρρινίων κόλπων/αλλεργική ρινίτιδα
-τραυματισμός της μύτης
-περιβαλλοντολογικοί παράγοντες: ζεστά κλίματα, ξηρή ατμόσφαιρα λόγω θερμαντικών σωμάτων (τζάκι, σόμπα, air-condition) το χειμώνα, απότομη μετάβαση από χαμηλή εξωτερική θερμοκρασία σε υψηλή

Βασικές οδηγίες αντιμετώπισης στο σπίτι:

  1. Ηρεμήστε πρώτα εσείς και προσπαθήστε να καθησυχάσετε και το παιδί σας. Να θυμάστε ότι το κλάμα επιτείνει την αιμορραγία και κάνει τα πράγματα χειρότερα.
  2. Βοηθήστε το να φυσήξει τη μύτη του, για τον καθαρισμό της ρινικής κοιλότητας και την απομάκρυνση των πηγμάτων αίματος.
  3. Πιέστε και τα δύο ρουθούνια για 10 λεπτά συνεχόμενα χωρίς ενδιάμεση διακοπή, με το κεφάλι του παιδιού προς τα κάτω, για να αποφευχθεί η κατάποση του αίματος. Αν η αιμορραγία δεν σταματήσει επαναλάβετε το ίδιο για άλλα 10 λεπτά. 
  4. Τοποθετήστε ψυχρό επίθεμα (παγοκύστη) τυλιγμένο με πετσέτα σε μέτωπο-μύτη, ώστε να μειωθεί η ροή του αίματος στη ρινική κοιλότητα, μέσω της αντανακλαστικής αγγειοσύσπασης.
  5. Τοποθετήστε βαμβάκι εμποτισμένο με οξυζενέ στη μύτη και ασκήστε πίεση (σε μεγαλύτερα παιδιά).

Οι περισσότερες επιστάξεις σταματούν εύκολα σε λίγα λεπτά χωρίς να χρειάζονται κάποια παρέμβαση.

Μέτρα προφύλαξης (μετά από επεισόδιο επίσταξης) για αποφυγή υποτροπής:

  • Να μην εκτίθεται το παιδί σε ζεστό περιβάλλον ή μπροστά από τζάκι, σόμπα το χειμώνα.
  • Ό,τι τρώει ή πίνει πρέπει να είναι δροσερό.
  • Μην του κάνετε ζεστό μπάνιο.
  • Όταν φταρνίζεται να έχει το στόμα ανοιχτό.
  • Να φυσάει προσεκτικά τη μύτη του.
  • Να μη σκύβει, να μη σηκώνει βάρος και να μην ασχολείται με έντονες δραστηριότητες.
  • Να μη σκαλίζει ή ερεθίζει τη μύτη του.
  • Αν η ατμόσφαιρα του σπιτιού είναι ξηρή, χρησιμοποιείστε έναν υγραντήρα στο δωμάτιο του παιδιού σας τη νύχτα.
  • Απλώστε λίγη βαζελίνη μέσα στα ρουθούνια του παιδιού κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να διατηρηθεί η υγρασία στο εσωτερικό της μύτης.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με τον Παιδίατρο και να επισκεφτείτε τον Ωτορινολαρυγγολόγο;

– όταν η επίσταξη δεν σταματάει παρά τις προσπάθειές σας ή υποτροπιάζει συνεχώς
-όταν το παιδί υπέστη τραυματισμό στη μύτη και η αιμορραγία πιθανόν να οφείλεται σε κάταγμα ρινός ή άλλο τραύμα στο κεφάλι
– όταν υπάρχει μεγάλη και γρήγορη απώλεια αίματος
– όταν το παιδί σας αισθάνεται τάση λιποθυμίας, αδυναμία ή δυσκολία στην αναπνοή
-όταν υπάρχει υποψία ξένου σώματος στη μύτη

Πώς γίνεται η διάγνωση από τον ΩΡΛ;

Η διάγνωση είναι εύκολη και τίθεται από την κλινική εξέταση που διενεργείται από τον Ωτορινολαρυγγολόγο. Με την πρόσθια ρινοσκόπηση καθορίζεται αν η αιμορραγία προέρχεται από τη δεξιά ή την αριστερή ρινική θαλάμη και ανευρίσκεται το αιμορραγούν αγγείο, συνήθως στο πρόσθιο τμήμα του διαφράγματος (κηλίδα του Kiesselbach). Αν η επίσταξη είναι οπίσθια ή δεν αναγνωριστεί το αιμορραγούν σημείο, θα χρειαστεί και άκαμπτη ενδοσκόπηση της ρινός προκειμένου να ανευρεθεί η εστία της αιμορραγίας.

Πώς αντιμετωπίζεται από τον ΩΡΛ;

Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι επίσχεσης της αιμορραγίας της μύτης. Ειδικότερα στα παιδιά, όταν πρόκειται για πρόσθια επίσταξη, η αντιμετώπιση ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία και περιλαμβάνει: 1)τοπική αγγειοσύσπαση, δηλαδή εισαγωγή στην αιμορραγούσα θαλάμη τολυπίου από βαμβάκι εμποτισμένο με αγγειοσυσπαστικό φάρμακο 2)πρόσθιος ρινικός πωματισμός με βαζελινούχο γάζα ή απορροφήσιμη αιμοστατική γάζα 3)χημική καυτηρίαση με νιτρικό άργυρο 4)ηλεκτροκαυτηρίαση με χρήση διαθερμίας ή ραδιοσυχνοτήτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιμορραγία είναι μικρή και σταματάει εύκολα με απλούς τρόπους και δίχως πωματισμό της μύτης. Αν υπάρχει ξένο σώμα, αφαιρείται με ειδικό εργαλείο. Σε οπίσθια επίσταξη η αντιμετώπιση είναι είτε συντηρητική, είτε χειρουργική. Τέλος ο ιατρός θα σας χορηγήσει ένα ρινικό spray ή μια ρινική αλοιφή που πρέπει να τοποθετείτε στη μύτη του παιδιού σας για κάποιες ημέρες.

Πότε χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση;

  • στις υποτροπιάζουσες ρινορραγίες που επανεμφανίζονται πολλές φορές
  • όταν υπάρχουν και άλλα συνοδά συμπτώματα, όπως ρινική απόφραξη, απώλεια όσφρησης, εμμένουσα εκκριτική μέση ωτίτιδα (=υγρό στο αυτί)
  • όταν παρατηρηθεί αιμορραγία και σε άλλα μέρη του σώματος (όπως στα κόπρανα, τα ούρα, ή τα ούλα), ή όταν εμφανίζονται εύκολα μώλωπες-εκχυμώσεις στο δέρμα του παιδιού

Η σωστή διερεύνηση επιβάλλει την καλή συνεργασία Παιδιάτρου και Ωτορινολαρυγγολόγου.

Ασημακοπούλου Παναγιώτα
Ωτορινολαρυγγολόγος
Χειρουργός κεφαλής και τραχήλου

doctoranytime award
Στοιχεία επικοινωνίας
  28210 64122
    698 316 34 31
  info@orlchania.gr
  Αριστοτέλους 39
Κουνουπιδιανά, Ακρωτήρι
Χανιά ΤΚ: 73 100
Το Ιατρείο είναι συμβεβλημένο με τα ταμεία Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατός Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία και Λιμενικό Σώμα) ΥΠ.ΕΘ.Α.
ΥΠΕΘΑ
Το Ιατρείο είναι συμβεβλημένο με τη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών Π.Ε. Χανίων για την ιατρική εξέταση των οδηγών για χορήγηση ή ανανέωση άδειας οδήγησης
Οδηγός
Μειωμένες τιμές 25% σε φοιτητές σχολών του νομού Χανίων.
Φοιτητές
Business Card