Ασημακοπούλου Παναγιώτα

Ωτορινολαρυγγολόγος

Χειρουργός κεφαλής και τραχήλου

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι η συχνότερη μορφή μη λοιμώδους ρινίτιδας και οφείλεται σε αντίδραση υπερευαισθησίας τύπου I (κατά Coombs), με τη μεσολάβηση της ανοσοσφαιρίνης IgE, κατόπιν έκθεσης του ρινικού βλεννογόνου σε αλλεργιογόνα. Στα περισσότερα άτομα τα αλλεργιογόνα είναι ακίνδυνες ουσίες και δεν προκαλούν ιδιαίτερα συμπτώματα. Σε κάποια άτομα όμως που είναι ευαισθητοποιημένα μπορούν να προκαλέσουν ποικίλα συμπτώματα. Συχνά συνυπάρχει με αλλεργικό βρογχικό άσθμα, αλλεργική επιπεφυκίτιδα και έκζεμα/ατοπική δερματίτιδα που αποτελούν εκφάνσεις της ίδιας νόσου με αποτέλεσμα κοινή θεραπεία. Είναι πιο συχνή σε παιδιά και νέους ενήλικες και τα συμπτώματα επιδεινώνονται με την ηλικία. Έχει κληρονομικό χαρακτήρα με πιθανότητα εμφάνισης 48%, όταν ένας γονέας είναι αλλεργικός ή 70%, αν και οι δύο γονείς είναι αλλεργικοί.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές ARIA (Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma 2001), η αλλεργική ρινίτιδα διακρίνεται με βάση την βαρύτητα συμπτωμάτων σε: ήπια ή μέτρια/σοβαρή και με βάση την χρονική διάρκεια σε:

- διαλείπουσα (<4 ημέρες/εβδομάδα ή <4 εβδομάδες).

- συνεχής/εμμένουσα (>4 ημέρες/εβδομάδα και >4 εβδομάδες).

Τα αλλεργιογόνα είναι αντιγονικές ουσίες που ενεργοποιούν τον μηχανισμό της αλλεργικής αντίδρασης στον ρινικό βλεννογόνο. Διακρίνονται σε 1) περιβαλλοντικά και 2) οικιακά. Τα κυριότερα περιβαλλοντικά αερομεταφερόμενα αλλεργιογόνα είναι οι γύρεις (δέντρα, ζιζάνια, γρασίδια, σπόρια μυκήτων) και σχετίζονται με εποχική αλλεργική ρινίτιδα. Η γύρη των λουλουδιών και των δέντρων είναι πιο διαδεδομένη την άνοιξη, ενώ τα χόρτα και τα ζιζάνια παράγουν περισσότερη γύρη κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και το φθινόπωρο. Τα κυριότερα οικιακά αλλεργιογόνα είναι τα ακάρεα (οικιακή σκόνη), τα έντομα (περιττώματα κατσαρίδων), η πιτυρίδα από το τριχωτό οικόσιτων ζώων και οι μύκητες - μούχλα και σχετίζονται με ετήσια ή χρόνια αλλεργική ρινίτιδα. Σπανιότερα αλλεργιογόνα για πρόκληση αλλεργικής ρινίτιδας αποτελούν οι τροφές (<1%) και τα φάρμακα. Πύλη εισόδου των αλλεργιογόνων είναι ο βλεννογόνος του αναπνευστικού συστήματος, το δέρμα και το γαστρεντερικό σύστημα. Αυτά μόλις εισέλθουν στον οργανισμό πυροδοτούν τον μηχανισμό της αλλεργικής ρινίτιδας που περιλαμβάνει την παραγωγή ειδικών IgE αντισωμάτων και την έκκριση χημικών μεσολαβητών όπως ισταμίνης, λευκοτριενίων, προσταγλανδινών, παράγοντα PAF, προκαλώντας τυπικά αλλεργικά συμπτώματα. Υπάρχουν επίσης ερεθιστικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν αυτή την κατάσταση ή να επιδεινώσουν τα συμπτώματα όπως: καπνός τσιγάρου, χαμηλές θερμοκρασίες, υγρασία, ρύπανση, καπνός από καύση ξύλων, αναθυμιάσεις, ψυχοσυναισθηματική φόρτιση.

Τα τυπικά συμπτώματα στην αλλεργική ρινίτιδα είναι:

- υδαρής ρινόρροια (καταρροή)

- πταρμός (φτάρνισμα)

- ρινική απόφραξη

- ρινικός κνησμός και κνησμός φάρυγγα-λάρυγγα

- επιπεφυκίτιδα (επιφορά, κνησμός, ερυθρότητα)

Μη τυπικά συμπτώματα στην αλλεργική ρινίτιδα είναι:

- βλεννοπυώδης ρινική καταρροή

- οπισθορρινική καταρροή

- προσωπαλγία/κεφαλαλγία

- επίμονος βήχας

- υποτροπιάζουσα ρινορραγία

- ανοσμία

- μείωση ακουστικής ικανότητας (εκκριτική μέση ωτίτιδα)

Η αλλεργική ρινίτιδα συνυπάρχει με τη χρόνια παραρρινοκολπίτιδα σε ποσοστό 40%, ενώ πιθανόν μετέχει στην παθογένεση των ρινικών πολυπόδων.

Η κλινική ΩΡΛ εξέταση περιλαμβάνει: 1) επισκόπηση της ρινός όπου αναγνωρίζεται η αλλεργική πτυχή στη ράχη της μύτης και ο αλλεργικός χαιρετισμός(=συνεχές τρίψιμο της κορυφής της μύτης λόγω κνησμού) 2) πρόσθια ρινοσκόπηση και 3) άκαμπτη ενδοσκόπηση όπου παρατηρείται ωχρότητα και οίδημα του ρινικού βλεννογόνου και κυρίως των κάτω ρινικών κογχών με άφθονες ρινικές εκκρίσεις.

endoscope

Η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας βασίζεται στο ιστορικό - κλινική εικόνα, στην κλινική εξέταση και σε διάφορες διαγνωστικές δοκιμασίες. Αυτές περιλαμβάνουν: 1) μέτρηση ολικών IgE αντισωμάτων στον ορό του αίματος (PRIST test) 2) μέτρηση ειδικών για αλλεργιογόνα IgE αντισωμάτων (RAST test) 3) κυτταρολογική εξέταση ρινικού επιχρίσματος για αναζήτηση ηωσινοφίλων 4) δοκιμασίες ρινικής πρόκλησης 5) ακουστική ρινομετρία και ρινομανομετρία για αξιολόγηση του βαθμού ρινικής απόφραξης και βατότητας της ρινικής κοιλότητας και 6) δερματικές δοκιμασίες (SPT=skin prick test).

Οι δερματικές δοκιμασίες (ενδοεπιδερμικές δοκιμασίες δια νυγμού) αντιπροσωπεύουν τη βασική διαγνωστική εξέταση και μπορούν με ασφάλεια και εγκυρότητα να απαντήσουν αν κάποιος είναι αλλεργικός και σε ποιο αλλεργιογόνο. Χρησιμοποιούνται εξασθενημένα αλλεργιογόνα (οικόσιτα ζώα, γύρεις δέντρων-γρασιδιών-ζιζανίων, οικιακή σκόνη, μούχλα) σε μορφή σταγόνων που τοποθετούνται στην εσωτερική επιφάνεια του πήχυ, σε απόσταση ασφαλείας 2cm και στη συνέχεια με μια πολύ μικρή βελόνα 1mm γίνεται ένα επιφανειακό τρύπημα-τσίμπημα (νυγμός). Ανάλογα με την αντίδραση του δέρματος και τη δημιουργία ή όχι πομφού, αξιολογούνται τα αποτελέσματα μετά από 15 λεπτά και εντοπίζεται το υπεύθυνο αλλεργιογόνο. Αντενδείκνυνται σε ασθενείς υπό αντιαλλεργική αγωγή, ασθενείς με δερματικές παθήσεις (δερμογραφισμός), ασθενείς που δεν επιθυμούν να υποβληθούν σε νυγμούς και σε παιδιά <4-5 ετών.

skin prick test skin prick test

Η θεραπεία της αλλεργικής ρινίτιδας συνίσταται στην: 1) αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου 2) φαρμακευτική αγωγή 3) ανοσοθεραπεία-απευαισθητοποίηση (υποδόρια ένεση ή υπογλώσσιες σταγόνες για 3-5 έτη) 4) χειρουργική αντιμετώπιση (χειρουργική διόρθωση σκολίωσης ρινικού διαφράγματος, καυτηρίαση ρινικών κογχών, αφαίρεση ρινικών πολυπόδων).

Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει:

- ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό.

- αντιισταμινικά δισκία.

- ρινικά κορτικοστεροειδή.

- κορτικοστεροειδή από το στόμα.

- ρινικά αποσυμφορητικά.

- σταθεροποιητές μαστοκυττάρων.

- τροποποιητές λευκοτριενίων.

- ρινικά αντιχολινεργικά.

- υποδόρια αντι-IgE αγωγή με μονοκλωνικό αντίσωμα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η αλλεργική ρινίτιδα αποτελεί ένα σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, που επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, την απόδοση στην εργασία και στο σχολείο, τις κοινωνικές συναναστροφές και παρουσιάζει αυξημένη επίπτωση στις ανεπτυγμένες χώρες και αστικές περιοχές. Η διενέργεια των δερματικών δοκιμασιών από τον ΩΡΛ ιατρό, σε συνεκτίμηση με το ιστορικό και την κλινική εξέταση, συμβάλλει στην ορθή διερεύνηση και διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας και την αποτελεσματική αντιμετώπισή της προτού εξελιχθεί σε αλλεργικό άσθμα.

Ασημακοπούλου Παναγιώτα

Ωτορινολαρυγγολόγος

Χειρουργός κεφαλής και τραχήλου

Στοιχεία επικοινωνίας

28210 64122

698 316 34 31

info@orlchania.gr

Αριστοτέλους 39

Κουνουπιδιανά, Ακρωτήρι

Χανιά ΤΚ: 73 100

Business Card

Το Ιατρείο είναι συμβεβλημένο με τα ταμεία Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατός Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία και Λιμενικό Σώμα) ΥΠ.ΕΘ.Α.

ΥΠΕΘΑ

Το Ιατρείο είναι συμβεβλημένο με τη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών Π.Ε. Χανίων για την ιατρική εξέταση των οδηγών για χορήγηση ή ανανέωση άδειας οδήγησης

Οδηγός

Στο Ιατρείο μπορεί να γίνει ηλεκτρονική συνταγογράφηση και έκδοση παραπεμπτικού για εξετάσεις σε ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ.

ΕΟΠΥΥ

Μειωμένες τιμές 30% σε φοιτητές σχολών του νομού Χανίων.

Φοιτητές